سايت رسمى يوفا- تيم ملى فوتبال برزيل با هدف دفاع از عنوان قهرمانى خود در جام جهانى تابستان امسال به آلمان سفر مى كند ولى مربى ۴ سال پيش زردپوشان قهرمان اين بار قصد دارد به جاى برزيل - امريكا، برزيل اروپا را به قهرمانى جام جهانى برساند. پرتغالى ها كه در قاره خود معروف به برزيلى هاى اروپا هستند ادعا مى كنند كه امسال مى توانند با شكست تمام حريفان خود مدال طلاى جام جهانى را به گردن بياويزند.
تلخ ترين فينال تاريخ
وقتى قبل از شروع مسابقات جام ملت هاى اروپا «فيليپ اسكولارى» به عنوان سرمربى تيم ملى پرتغال انتخاب شد با انتقاد عمومى از سوى رسانه ها و مردم پرتغال روبرو شد ولى با گذشت زمان پرتغالى ها متقاعد شدند كه اسكولارى بهترين گزينه ممكن براى هدايت تيم ملى كشورشان است. وقتى شاگردان اسكولارى در زمين خود غول هاى فوتبال اروپا يعنى اسپانيا، انگليس و هلند را از دور رقابت ها حذف كردند، حمايت مردم از مربى برزيلى تيمشان بيشتر شد. اگرچه يونان جام قهرمانى را به خانه برد ولى افتخار بزرگى كه اسكولارى برابر ملت پرتغال به ارمغان آورد فراموش نشدنى بود، اين اولين بار بود كه تيم ملى پرتغال به چنين فينال مهمى رسيده بود. پرتغال تحت رهبرى اسكولارى بسيار منسجم و با روحيه اى بالا بازى مى كرد. حالا هموطنان فيگو بار ديگر به برزيلى نام آشناى تيمشان اعتماد كرده اند و منتظرند تا او به وعده هاى خود عمل كند.
نياز به واقع بينى
با تمام اين اوصاف اسكولارى درباره انتظار پرتغالى ها از او و تيم تحت هدايتش مى گويد: «ما نبايد بيش از حد روى بازيكنان فشار بياوريم. پرتغال از جام جهانى ۹۶ تا به حال نتوانسته از دور گروهى جام جهانى صعود كند.
و حالا ما وعده قهرمانى را به مردم داده ايم. اين امر باعث مى شود فشار زيادى از لحاظ روحى، روانى روى بازيكنان ما باشد. من اعتقاد دارم كه اگر شاگردانم اراده كنند به دست آوردن جام جهانى دور از دسترس نيست ولى نمى توانم از بازيكنان انتظار داشته باشم كه بيش از آنچه كه در توان دارند در زمين به نمايش بگذارند.
پرتغال هم اكنون جزو ۱۰ تيم برتر دنياست پس به راحتى مى تواند به يك هشتم نهايى هم برسد. من تمام تلاشم را مى كنم تا براى دومين بار متوالى معتبرترين جام فوتبال دنيا را به دست آورم.
مرحله گروهى
با در اخيار داشتن ابر ستارگانى همچون لوييس فيگو، پائولتا، كريستيانو رونالدو، روى كاستا و... اسكولارى بيم زيادى از رويارويى با ايران، مكزيك و آنگولا ندارد. اسكولارى درباره تيم هاى همگروه تيمش در گروه چهارم مى گويد: «من دوست داشتم با سه تيم بسيار قوى همگروه بوديم! چون وقتى قرار باشد با تيم هاى قدرتمند بازى كنيم بسيار بهتر تمرين مى كنيم و انگيزه بازيكنان چندين برابر مى شود البته منظورم اين نيست كه الان بازيكنان بى انگيزه هستند. ما به هيچ وجه هيچ كدام از همگروه هايمان را دست كم نمى گيريم، هم براى مكزيك، هم ايران و هم آنگولا برنامه ويژه اى داريم. وقتى يك تيم در گروهى تقريباً متعادل قرار مى گيرد نتايج بازيها كمى در هم پيچيده مى شود و به نوعى صعود سخت تر مى شود. به هر حال ما همه هم پيمان شده ايم تا با بازيهاى خوب پس از صعود از دور گروهى تا جايى كه مى توانيم در دور حذفى بيشتر صعود كنيم.»
تجربه و دانش اسكولارى
در خدمت پرتغال
از ميان مربيان ۳۲ تيم راه يافته به جام جهانى فقط مربيان دو تيم سابقه كسب عنوان قهرمانى به عنوان مربى را دارند. «كارلوس آلبرتو پريرا» و «لوييس فيليپه اسكولارى» مربيان برزيلى تيم هاى پرتغال و برزيل هستند كه به دنبال كسب اين افتخار بزرگ براى دومين بار در زندگى ورزشى خود هستند. اسكولارى در اين باره به خبرنگاران پرتغالى مى گويد: «فكر نمى كنم اين موضوع كه من قبلاً يك بار برزيل را قهرمان جام جهانى كرده ام تأثيرى در نمايش هاى پرتغال داشته باشد قهرمانى كه من كسب كردم هيچ سودى براى پرتغالى ها ندارد! اين داستان براى ۴ سال پيش بود و حالا همه چيز فرق كرده است فكر مى كنم تنها مزيتى كه پرتغال نسبت به ۳۱ تيم ديگر جام جهانى دارد اين است كه آنها از تجربه و دانش من برخوردار هستند. من الان مى دانم كه تيمى كه قصد قهرمانى دارد بايد چگونه بازى كند، چگونه تعويض كند و چگونه گل بزند! ولى در حال حاضر بقيه تيم ها از چنين دانشى برخوردار نيستند.
-روزهاى اولى كه اسكولارى به پرتغال آمد. سيستم ۲-۵-۳ را براى تيمش انتخاب كرد.
چرا كه او با همين سيستم توانسته بود برزيل را تا اوج قله موفقيت در جام جهانى پيش ببرد ولى پس از گذشت مدت زمانى كوتاه اسكولارى تفاوت زياد بين بازيكنان برزيل و پرتغال را متوجه شد. به همين دليل بود كه تصميم گرفت روش بازى پرتغالى ها را عوض كند و آنها را با همان روشى كه به آن عادت كرده اند به زمين بفرستد.
اسكولارى در اين باره مى گويد: «خصايص اين بازيكنان زمين تا آسمان با برزيلى ها فرق دارد. اصلاً نمى توان آنها را با هم مقايسه كرد. نحوه بازى و حتى طرز تفكر بازيكنان پرتغالى در زمين، با برزيلى ها متفاوت است فكر مى كنم دليل اصلى اين تفاوت فاحش ويژگى هاى منحصر به فرد و خاص آنها است.
از آنجا كه ذهن و روح تيمى پرتغالى ها با تيم قبلى من شباهتى ندارد مجبورم با روشى متفاوت با پرتغالى ها كار كنم. براى موفقيت در جام جهانى هم قضيه همين طور است ما بايد شيوه بازيمان را در هر مسابقه بنابر نحوه آرايش و سيستم بازى حريف تنظيم كنيم اگر بخواهيم، هر سه تيم به يك شكل بازى كنيم احتمال امتياز دادنمان زياد مى شود. شايد باورش سخت باشد ولى حتى وقتى سطح تحصيلات و فرهنگ بازيكنان با هم فرق مى كند روش تمرين دادن و بازى گرفتن از آنها هم فرق مى كند. به هر حال من تقريباً به طور كامل با جو فوتبال اروپا آشنا شده ام و خودم را با نوع فوتبال اين قاره به خصوص پرتغال وفق داده ام. تلاش مى كنم تا هر آنچه در توان دارم براى پرتغال رو كنم. در اين راه از هيچ چيز كم نمى گذارم و تمام تجربياتى را كه با خود از برزيل آورده ام براى كمك به برزيلى هاى اروپا استفاده مى كنم.»
يكى از نكات مفيدى كه اسكولارى توانست هم در برزيل و هم در پرتغال براى موفقيت شاگردانش از آن استفاده كند. انتقال مهارت هاى تاكتيكى بود كه اسكولارى اول در برزيل و بعد در پرتغال از آن سود برد كه در واقع اين مسأله سوغات برزيلى او براى فيگو و يارانش بود.
بدون شك پرتغال هيچ وقت درس هاى ارزشمندى را كه اسكولارى به آنها داد فراموش نمى كنند.
اسكولارى در مورد ضرورت برنامه ريزى قبل از بازيها مى گويد: «من اعتقاد دارم بخش زيادى از بازى قبل از برگزار شدن مسابقه انجام شده است! من هميشه قبل از مسابقات تصور مى كنم كه هم تيم من و هم تيم حريف چه مشكلاتى را پيش رو خواهند داشت و همچنين هر تيم چه نقاط قوتى دارد. با استفاده از اين پيش زمينه بسيار راحت تر مى توانم تيم را ارنج كنم. من حتى قبل از بازى تعويض هاى احتمالى را هم پيش بينى مى كنم تا هيچ مسأله اى باقى نماند كه در مورد آن فكر نكرده باشم.
البته هميشه هم همينطور نيست و برخى مواقع مجبور مى شوم همان لحظه تصميم بگيرم ولى در طول هفته قبل از مسابقه سعى مى كنم طبق تصوراتى كه از حريف دارم با تيم كار كنم. البته قبل از كار كردن روى نقاط ضعف و قوت حريف تصورات و تفكراتم را با بازيكنان در ميان مى گذارم و به آنها مى گويم كه براى هر موقعيتى برنامه خاصى در ذهن دارم.»
به اعتقاد بسيارى از كارشناسان همين روش مربيگرى سنجيده و دقيق بوده است كه برزيل را قهرمان دنيا و پرتغال را نايب قهرمان جام ملت هاى اروپا كرد.
حال بايد ديد آيا اين روش در مقابل مكزيك، ايران و آنگولا و حريفان احتمالى پرتغال در دوره هاى بعدى هم جواب مى دهد يا نه.
مترجم: حامد مؤمنى
