ايران ورزشى - هيات ورزشى جمهورى اسلامى ايران با ۱۸ ورزشكار و ۸ همراه در بيست و ششمين دوره بازيهاى المپيك آتلانتا حضور پيدا كرد.
ورزشكاران كشورمان در رشته هاى كشتى آزاد و فرنگى، مشت زنى، تيراندازى بانوان، جودو، دو و ميدانى، شنا در بازيها شركت كردند.
در طول حضور كاروان ايران در بازيهاى المپيك اين كاروان كم تعدادترين هيات ورزشى كشورمان بوده است اما همين تعداد كم موفق شدند نتايج نسبتا خوبى را به دست آورند.
پس از ۲۸ سال يعنى بعد از المپيك ۱۹۶۸ كاروان ورزشى ايران يك بار ديگر توانست يك مدال طلا را از آن خود كند. در كشتى آزاد رسول خادم كه در ۹۰ كيلوگرم نماينده كشورمان در المپيك بود توانست عنوان قهرمانى را به دست بياورد.
عباس جديدى ديگر نماينده كشورمان كه در وزن ۱۰۰ كيلوگرم به مصاف حريفان خود رفت توانست مقام دوم را كسب كند هر چند كه كشتى آخر او با حريف امريكايى حرف و حديث هاى زيادى داشت و عده زيادى بر اين عقيده بودند كه حق جديدى طلا بود نه چيز ديگر. در كشتى احد پازاج در ۶۲ كيلوگرم در رشته فرنگى كارى از پيش رو نبرد و حذف شد.
غلامرضا محمدى در ۵۲ كيلوگرم، محمد طلايى هم ديگر نمايندگان كشورمان بودند.
اما در ساير رشته دو و ميدانى حميد سجادى، شنا حامد رضاخانى، تيراندازى ليدا فريمان، جودو اميررضا قمى، مشت زنى ايوب پورتقى قوشچى، كوروش ملايى سفيد دشتى و بابك مقيمى ديگر نمايندگان كشورمان بودند كه هيچ كدام نتوانستند عنوانى را به نام خود ثبت كنند.
به اين ترتيب كاروان جمهوى اسلامى ايران با ۱۸ ورزشكار در بين ۱۹۷ كشور شركت كننده در بازيهاى المپيك ۱۹۹۶ آتلانتا در رده چهل و سوم قرار گرفت و اين يكى از بهترين نتايجى بود كه كشور ما در طول حضور خود در صد سال اول برگزارى المپيك به دست آورد.

در يكصدمين سالگرد بازيهاى نوين المپيك آتلانتا در رقابت ميزبانى آتن را شكست داد. از ۱۰۰ روز پيش از بازيها ۱۳ هزار نفر مشعل را حمل كردند تا درنهايت مشعل المپيك با دست هاى لرزان محمد على كلى روشن شود.
روز ۲۷ ژوييه در كنسرتى كه در المپيك پارك برگزار شد در جريان انفجار بمب يك تروريست، يك نفر كشته و ۱۱۰ نفر زخمى شدند ولى اين دوره از بازيها بيشتر به واسطه دستاوردهاى بزرگ آن در خاطره ها ماند. 79 كشور كه يك ركورد هم محسوب مى شد به مدال رسيدند كه از اين ميان ۵۳ كشور روى جايگاه اول ايستادند.
كارل لوييس سومين نفر لقب گرفت كه ۴ مدال طلاى يك ماده انفرادى را به دست آورد و چهارمين نفرى بود كه نهمين مدال طلايش را كسب كرد.
نعيم سليمان اوغلو اولين وزنه بردارى بود كه سومين مدال طلا را گرفت و مايكل جانسون ركورد جهانى ۲۰۰ متر را شكست.
تداركاتى كه براى اين دوره فراهم شد قابل توجه بود. استقبال كشورها نيز بيش از هميشه بود. 10 هزار و ۳۱۸ ورزشكار از ۱۹۷ كشور در اين دوره حضور داشتند.
فروش بليت در اين دوره به مقدار بيش از ۶/۸ ميليون قطعه رسيد كه از چهار سال پيش بيشتر بود. در بازيهاى بارسلونا سه ميليون قطعه بليت فروخته شده بود. در بازيهاى آتلانتا ۹/۳ ميليون بليت مسابقه هاى زنان فروخته شد كه به تنهايى بيش از كل فروش بليت در دوره قبل بود.
در اين دوره خبرنگاران و گزارشگران ۱۶۱ كشور جهان حضور داشتند و مسابقه را پوشش دادند. به علاوه در ۱۵ روز برگزارى اين دوره بيش از ۱۳۰ ركورد المپيكى و ۲۸ ركورد جهانى به ثبت رسيد.
اين دوره شاهد اولين مدال هاى طلاى كشورهاى سوريه، اكوادور، كاستاريكا، هنگ كنگ و برونئى بود.

مهرى رنجبر
Mehri Ranjbar
هنوز هم وقتى يادش مى آيد تنها يك غصه برايش مى ماند. آهى كه از حسرت مى كشد. او مى توانست دومين طلاى ايران را در المپيك ۱۹۹۶ آتلانتا بگيرد اما نشد. حاشيه هاى تيم و حق خورى امريكايى ها به عباس جديدى مجال نداد تا وقتى روى سكوى دوم مى ايستد حلقه اشك در چشمانش حلقه بزند.
چهره اش آنقدر غمگين باشد كه حالا هم كه هر كسى به آن نگاه مى كند متوجه ناراحتى او بشود. هرچند نايب قهرمان المپيك در وزن ۱۰۰ كيلوگرم كشتى آزاد شد اما او كه مدال طلا را مى خواست هر وقت خاطرات تلخ آن دوره را مرور مى كند به قول خودش غصه دار مى شود. غصه اى ماندگار. عباس جديدى كه با سختى زياد به المپيك رسيد با هر زحمتى بود حريفانش را از پيش رو برداشت تا يك پاى فينال باشد و شد اما انگار او نبايد قهرمان مى شد و نشد.

به طور حتم ديگر شما براى حضور در المپيك ۱۹۹۶ آتلانتا بايد سهميه مى گرفتيد
نه. سهميه اى نبود. فقط انتخابى داخل كشور داديم.
در كدام مسابقه با حريفانت انتخابى دادى
جام تختى.
يادتان مى آيد با چه كسانى كشتى گرفتى و المپيكى شدى
نه.
اين درست است كه بهترين تيم كشتى آزاد ايران در المپيك آتلانتا حاضر شد
به نظر من بهترين تيم در طول تاريخ كشتى ايران به آتلانتا رفت.
پس چرا نتيجه اش خيلى جالب نبود
درگيرى بين مربيان زياد بود. در واقع خصومت، غرض ورزى و باندبازى باعث شد در تيم تفرقه بيفتد و تيم در حالى كه مى توانست قهرمان شود به حقش نرسيد.
يعنى چه
سرمربى كه به ناحق سرمربى شده بود در مدت ۳ ماهى كه در اردو بوديم با بچه ها دعوا مى كرد و حتى قرار دعواى بيرون از اردو را مى گذاشت.
با شما هم اين برخورد را داشت
بله. چند بارى با خود من قرار دعواى بيرون از اردو را گذاشت. حتى تا پاى پله هواپيما مى گفت يا من بايد به المپيك بروم يا عباس جديدى.
با اين وضعيت شما با چه انگيزه اى تمرين مى كرديد
با اتكا به خداوند متعال. من اصلاً به حرف هاى سرمربى گوش نمى كردم. هر وقت قرار دعوا مى گذاشت نمى رفتم چرا كه دور از شأن پهلوانى بود.
يعنى شما با تمرين در اين اردو مدال گرفتيد
نه. خودم تمرين كردم و مدال گرفتم.
اين وضعيت در آتلانتا هم ادامه داشت
آنهايى كه با او كار نكردند در آتلانتا مدال گرفتند و كشتى گيرانى كه تمرينات غلط او را انجام مى دادند هم كارى نكردند.
چطور، در فينال كه سرمربى تان شما را كوچ مى كرد
وقتى فيناليست شدم به آقاى افشارزاده و هاشمى طبا گفتم اگر از من طلا مى خواهيد اجازه دهيد يك مربى ديگر در بازى فينال مرا كوچ كند اما آنها قبول نكردند. البته او هم زرنگ بود و با رسيدن من به فينال خودش را به من چسباند. طورى وانمود مى كرد كه انگار با من مشكلى ندارد. در حالى كه اين طور نبود.
چرا دوست نداشتيد او كنار تشك باشد. حضور او تأثير منفى روى كارتان مى گذاشت
مى دانستم كه وقتى او را مى بينم روحيه ام ضعيف مى شود. اين طور هم شد در حالى كه مى توانستم در فينال كشتى گير امريكايى را با اختلاف ۱۰ امتياز ببرم اما باختم.
شما مى توانستيد وجود او را ناديده بگيريد
نمى شد. حضورش برايم استرس زا بود اما سرمربى هم مى دانست كه اگر كنارم باشد بازنده مى شوم. به همين خاطر كنار تشك ماند و همان اتفاقى افتاد كه مى خواست. در حالى كه مى توانستم راحت كورتانكل را ببرم در كشتى مساوى شديم و بعد هم امريكايى ها حسابى حق خورى كردند تا من باختم.
پس مدالى كه گرفتيد خوشحال تان نكرد
مدال دردآورى بود.
قبل از المپيك روى مدال طلا حساب كرده بوديد
دقيقاً من مدال طلاى المپيك را مى خواستم اما مدال طلايم را به خاطر غرور يك عده از دست دادم. تيم هم به اين وضع افتاد.
پس به طور حتم هر وقت ياد المپيك آتلانتا مى افتيد خيلى ناراحت مى شويد
خيلى غصه دار مى شوم. طلا در جيبم بود. فقط اگر يك عده غرورشان را زير پايشان مى گذاشتند آن وقت من هم فينال را با اختلاف ۱۰ امتياز مى بردم و هم طلاى آتلانتا را داشتم.

پرش سه گام زنان در دو و ميدانى، سافت بال سريع زنان، كانو و كاياك مارپيچ زنان، اپه انفرادى و تيمى زنان در شمشيربازى، ۲۰۰ ۴ متر شناى آزاد امدادى زنان، دوچرخه سوارى كوهستان زنان و مردان، واليبال ساحلى زنان و مردان، دوچرخه سوارى پيست زنان (سيستم دور امتيازى)، بدمينتون دو نفره مختلط (زنان و مردان به صورت يك تيم واحد)، رقابت هاى تيمى در ژيمناستيك ريتميك و مسابقات تيراندازى تراپ دوبل از جمله رويدادهاى اضافه شده به بازيهاى اين دوره بود.
آخرين دوره بازيهاى المپيك در قرن بيستم شاهد نمايش هاى منحصر به فردى از قهرمانان حاضر در المپيك بود كه موجب شد بينندگان تلويزيونى بيشترى بيننده اين رقابت ها باشند. در ۱۵ روز برگزارى المپيك آتلانتا، بيش از ۱۳۰ ركورد المپيكى و ۲۸ ركورد جهانى به ثبت رسيد.
كشورهاى سوريه در دهگانه، اكوادور در راهپيمايى، كاستاريكا در شنا، هنگ كنگ در موج سوارى بادبانى و برونئى در دو و ميدانى براى اولين بار صاحب مدال طلا شدند.
محمدعلى كلى قهرمان بوكس المپيك ۱۹۶۰ رم كه سالها قهرمان سنگين وزن جهان بود آذرگاه بازيها را با آتش مشعل افروخت در حاليكه به علت بيمارى پاركينسون دستانش مى لرزيد.
در ژيمناستيك مردان، تيم روسيه در مجموع تيمى به مقام قهرمانى رسيد و چين دوم شد و اوكراين، بيلوروسى و ايالات متحده در مكانهاى بعدى قرار گرفتند. در مجموع انفرادى، لى ژيائو شوانگ از چين به مدال طلا دست يافت و الكسى نموف از روسيه و ويتالى شربو از بيلوروسى بر سكوهاى بعدى قرار گرفتند. در قسمت زنان، تيم ايالات متحده به مقام قهرمانى گروهى دست يافت و روسيه و رومانى دوم و سوم شدند. در قسمت انفرادى هم پدكوپا يواليليا از اوكراين طلاى مجموع، حركات زمينى و چوب موازنه را بر گردن آويخت.
در وزنه بردارى، هلپل موتلو از تركيه در ۵۲ كيلوگرم ضمن كسب مدال طلا ركورد يك ضرب جهان را شكست و با مجموع ۵/۲۸۷ كيلوگرم ركورد مجموع بازيها را ارتقا داد. در ۵۹ كيلوگرم، نينگ شنگ از چين هم ركورد جهان و المپيك را در مجموع دو حركت بهبود بخشيد. نعيم سليمان اوغلو در ۶۴ كيلوگرم به سومين طلاى المپيكى اش دست يافت و توانست ركورد مجموع جهان و المپيك را بشكند. در ۷۰ كيلوگرم، ژان زوگانگ چينى ضمن كسب مدال طلا، موفق به شكستن سه ركورد المپيك و جهانى شد. در ۷۶ كيلوگرم پابلولارا از كوبا با مجموع ۵/۳۶۷ كيلوگرم قهرمان شد. پايروس ديماس سه ركورد جديد براى المپيك و دو ركورد جهانى در وزن ۸۳ برپا داشت. الكسى پتروف از روسيه موفق به شكستن ركورد دو ضرب جهان در ۹۱ كيلوگرم شد و مدال طلا را هم بر گردن آويخت. در ۹۹ كيلوگرم، كافيا شويلى از يونان قهرمان شد و ركورد دو ضرب و مجموع جهان را شكست. در ۱۰۸ كيلوگرم هم تايمازوف از اوكراين ضمن شكستن ركورد دو ضرب المپيك بر سكوى نخست ايستاد. در فوق سنگين هم آندره چمركين از روسيه به مدال طلا رسيد و با ثبت ۲۶۰ كيلوگرم در دو ضرب ركورد جهانى جديدى برپا داشت.
در جودو مردان، ژاپنى ها به دو مدال طلا دست يافتند و فرانسوى ها هم توسط ژامل در ۷۸ كيلوگرم ديويد دويلت در ۹۵+ كيلوگرم صاحب دو مدال طلا شدند. لهستان، آلمان و كره جنوبى هر كدام يك طلا كسب نمودند. در قسمت زنان هم كره شمالى، فرانسه، كوبا، ژاپن، كره جنوبى، بلژيك و چين هر يك صاحب يك نشان طلا شدند.
در هندبال مردان، كرواسى با شكست ۲۷ - 26 سوئد در ديدار نهايى به قهرمانى رسيد و تيم هاى اسپانيا، فرانسه و روسيه در مكان هاى بعدى قرار گرفتند. در گروه زنان ۸ تيم حضور داشتند كه تيم دانمارك با شكست كره جنوبى قهرمان دو دوره قبل به مدال طلا دست يافت.
در بسكتبال مردان، تيم رويايى ايالات متحده به مقام قهرمانى رسيد و يوگسلاوى و ليتوانى در مكان هاى بعدى قرار گرفتند. در قسمت زنان هم ايالات متحده قهرمان شد و برزيل و استراليا صاحب مدال نقره و برنز شدند.
در بيس بال، تيم كوبا همانند دوره قبل به مدال طلا رسيد. آنها در فينال، ژاپن را ۱۳ - 9 شكست دادند. تيم هاى ايالات متحده، نيكاراگوئه، هلند و ايتاليا هم در رده هاى بعدى قرار گرفتند.
در رقابت هاى بوكس المپيك آتلانتا، تيم كوبا با چهار مدال طلا و سه نقره برترين تيم بود. امريكايى ها تنها توسط ديويد رايد در وزن ۷۱ كيلوگرم صاحب نشان طلا شدند.
در رقابت هاى دوچرخه سوارى هم دوچرخه سواران ايتاليا و فرانسه از سايرين برتر بودند. تيم ايتاليا در قسمت مردان صاحب ۴ مدال طلا شد و فرانسوى ها هم ۵ مدال طلا كسب نمودند.
مسابقات قايقرانى در گروه زنان و مردان در ۱۶ ماده برگزار شد كه ۱۸ كشور در آن شركت داشتند. قايقرانان آلمانى صاحب بيشترين پيروزى ها شدند و ۵ مدال طلا كسب نمود.
مسابقات فوتبال المپيك آتلانتا در دو گروه زنان و مردان برگزار شد. در گروه مردان تيم نيجريه با غلبه بر برزيل در نيمه نهايى و آرژانتين در ديدار پايانى به مدال طلا رسيد. برزيل در ديدار رده بندى پرتقال را شكست داد و سوم شد. در گروه زنان هم تيم هاى ايالات متحده، چين، نروژ و برزيل اول تا چهارم شدند.
در هاكى روى چمن، تيم هلند در گروه مردان با پيروزى ۳ - يك بر اسپانيا در ديدار پايانى به مقام قهرمانى رسيد. استراليا هم سوم شد. در قسمت زنان هم تيم استراليا قهرمان شد و كره جنوبى و هلند بر سكوى دوم و سوم قرار گرفتند.

طبيعى بود كه در اين صفحه خاص به سراغ اولين طلايى ايران پس از انقلاب شكوهمند اسلامى برويم. كسى كه در آتلانتا، خادارتسف رويايى را نابود كرد، همو كه ميليون ها ايرانى را تا پاسى از شب بيدار نگه داشت تا شرح مبارزه خاطره انگيزش را در فينال با صداى صدرالدين كاظمى به طور مستقيم از راديو گوش كنند.
رسول خادم با همان بزكش هاى معروف و زير يك خم هايى كه با مهارت از مچ پاى حريف گرفته مى شد و به سرعت به دو خم و درخت كن تبديل مى شد قهرمان روس را شكست داد تا سرود جمهورى اسلامى در قلب امريكا به گوش برسد و پرچم سه رنگ ايران بر فراز تالار مسابقات كشتى المپيك به تلاطم درآيد.
رسول محبوب بود محبوب تر شد. او در اوج جوانى با مصدوميت روبه رو شد اما سال ۹۸ در تهران روى تشك رفت و دلاورانه نقره سنگين وزن را به دست آورد و بعد خداحافظ. او هميشه در يادها ماند.
بعد از خداحافظى مدتى مربيگرى كرد، ايران را قهرمان جهان در سال ۲۰۰۲ ساخت و بعد به سياست سلام كرد. شوراى شهر دوم تهران، گزينه رياست سازمان تربيت بدنى در آغاز دولت نهم و بعد دوباره شوراى شهر. حالا او مرد سياست است هر چند نمى شود عضويت در شوراى شهر را يك شغل سياسى دانست. اما همين تعريف كافى است تا نشود او را پيدا كرد.
بله بايد در اين صفحه مصاحبه رسول خادم درباره المپيك ۱۹۹۶ آتلانتا چاپ مى شد، انجام اين مصاحبه ميسر نشد چرا كه رسول محبوب آن سال ها حاضر نشد پاى ميز مصاحبه بنشيند. قبول مى كنيم كه رسيدگى به امور مردم مهم تر از بازخوانى خاطرات ۱۲ سال پيش است.
اگر اين قصه درباره عليرضا دبير صدق نكند هفته آينده در صفحه المپيك ۲۰۰۰ با دبير صحبت مى كنيم.