یادداشت / شناسه خبر: 74963 / تاریخ انتشار : 1396/2/23 01:13
|
سرمقاله روزنامه ایران ورزشی

وقتی نشان تجاری تیم قهرمان بی‌ارزش است

فرشاد کاس‌‌نژاد / مسأله ساز و کار اقتصادی فوتبال ایران است که فضا را به شکل عجیبی برای رشد تیم‌هایی فاقد جایگاه اجتماعی فراهم می‌کند و درآمدزایی از راه‌های شناخته شده در فوتبال حرفه‌ای بی‌معنا می‌شود.

ایران ورزشی آنلاینفرشاد‌ کاس‌نژاد‌ / انگار هیچ‌کس در قبال نابسامانی‌های اساسی و اغلاط بنیادین در فوتبال ایران مسوولیتی ندارد‌. فوتبال در ایران با غلط‌ترین آدرس‌ها پیش می‌رود، به سوی مقصدی نامعلوم، با دورنمای اقتصادی دلهره‌آور. فوتبال ایران اما ترسی ندارد. سرمایه‌ها خصوصی - یا خصوصی واقعی- نیست و ابایی از ورشکستگی در چهره فوتبال ایران نمی‌بینیم. نداشتن «عقل ترس» به یکی از بحران‌های مدیریت در فوتبال ایران تبدیل شده است.

قهرمانی نفت تهران در جام حذفی دوباره می‌تواند بحث بی‌پایان تیم‌های بی‌تماشاگر و بی‌هدف را بگشاید. نفت تهران نمونه‌ای از تیم‌های آواره در فوتبال ایران است، تیمی که به لیگ قهرمانان آسیا رسیده اما نه مالکیت و نه مدیریت مشخصی دارد، نه معلوم است بخش خصوصی با کدام هدف برای خرید امتیاز این تیم بی‌طرفدار رغبت پیدا کرده بود. طنزآلود است اگر فکر کنیم بخش خصوصی می‌خواست از سکوهای خالی درآمد کسب کند. ‌
مساله اهداف نامعلوم نفت تهران و آینده نامعلومش است، مساله ساز و کار اقتصادی فوتبال ایران است که فضا را به شکل عجیبی برای رشد تیم‌هایی فاقد جایگاه اجتماعی فراهم می‌کند و درآمدزایی از راه‌های شناخته شده و روشن در فوتبال حرفه‌ای بی‌معنا می‌شود.
این اقتصاد بیمار در فوتبال ایران، نشان تجاری باشگاه‌ها را بی‌ارزش کرده است. وقتی یک تیم مثل نفت تهران، بدون تماشاگر و بدون قابلیت درآمدزایی است اما به لطف بودجه‌های پیشین از وزارت نفت، رشد کرده و حتی می‌تواند یک فصل کمبودهای مالی را تاب بیاورد و در وضعیت نامعلوم مالکیت، به قهرمانی جام حذفی برسد، اگرچه تیم موفقی در فوتبال ایران محسوب می‌شود اما به عنوان یک شرکت ورزشی صاحب ارزش واقعی در مقایسه با هزینه‌هایش نیست.
بی‌هوادار است و توانایی ایجاد درآمد ندارد و در فوتبال خصوصی هرگز بخش خصوصی را برای سرمایه‌گذاری ترغیب نمی‌کند اما به لطف اغلاط بنیادین در اقتصاد فوتبال ایران فربه شده و قدرت گرفته است.
این نشان تجاری-ورزشی حالا چه قیمتی دارد؟ بنگاهی که زیان‌آور است و بدهی به بار آورده و سرنوشتش جز برای بازیکنان و مربیان و عوامل اجرایی باشگاه دغدغه هیچ‌کس نیست و نباید هم باشد. خریدار این نشان تجاری-ورزشی کیست؟ کدام سرمایه‌گذار با کدام اهداف روشن اقتصادی وارد چنین کارزاری می‌شود که امروز به طور مثال امتیاز نفت تهران را بخرد، بدهی‌های انباشته‌اش را بپردازد و برای فصل بعد نیز لابد با چند ده میلیارد هزینه به موفقیت در لیگ برتر و لیگ قهرمانان آسیا فکر کند؟ موفقیت برای چه کسی؟ موفقیت برای ایجاد کدام اتفاق که مثلا برای اهداف تبلیغاتی در بخش خصوصی جذاب باشد؟ نفت تهران کدام جذابیت را برای کدام مخاطب ایجاد می‌کند؟ تیم بی‌طرفدار هرگز با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به بالاترین لیگ فوتبال نمی‌رسد و اگر بخش خصوصی سرمایه‌گذاری در تیمی بی‌طرفدار را تجربه کند، آخرش به ما یادآوری خواهد کرد که آن سرمایه‌ها از چه طریقی کسب شده بود و در فوتبال خرج می‌شد، همانطور که پاسخ چرایی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در راه‌آهن چند فصل پیش را با خبر فساد بزرگ اقتصادی مالکش گرفتیم.
بی‌ارزش شدن نشان تجاری باشگاه‌ها به تیم‌های واقعی آسیب‌های جدی رسانده است، به آنها که هویت‌شان را از تماشاگران پرشمار می‌گیرند و می‌توانند جذابیت و درآمد ایجاد کنند اما هرگز فضای اقتصادی فوتبال ایران برای رشد آنها دری را باز نکرده. در فوتبال ایران با رشد تیم‌های بی‌تماشاگر یا کم‌تماشاگر مثل همین نفت یا پیکان و سایپا به لطف پول‌هایی که هر سال بی‌ثمر هزینه می‌شود، تیم‌های پرتماشاگر و بی‌بهره از این سرمایه‌های بادآورده، نابود شده‌اند و اقتصاد فوتبال نیز در غیاب تماشاگران و مخاطبان تلویزیونی به ورشکستگی دچار شده و بدهی‌هایش سر به فلک می‌کشد. اگر فوتبال با پول‌های بادآورده گران و گزاف نمی‌شد، اگر تیم‌های بی‌تماشاگر با اهداف نامعلوم فوتبال را اشغال نمی‌کردند، اگر هر تیمی به اندازه توان درآمدزایی‌اش هزینه می‌کرد و بازی اقتصادی در فوتبال ناجوانمردانه نمی‌شد، اگر تلویزیون مجبور نبود بازی‌هایی با سکوهای خالی را نمایش بدهد، آنگاه فوتبال دیگری داشتیم، با قهرمان‌های جذاب‌تر، با هیجان بیشتر، یک فوتبال واقعی که ورشکسته نبود، که با سکوهای خالی یک علامت سوال بزرگ جلوی تیم بی‌تماشاگر و قهرمان نمی‌گذاشت: چرا قهرمان شده‌ای؟

 

یادداشت‌های دیگر درباره تیم‌های بی‌تماشاگر و درباره اقتصاد فوتبال ایران:

 

بحث انتقال پاس بی‌تماشاگر، همچنان درک‌نشده و عوامانه

یک حسرت غیرحرفه‌ای از نکونام و فردوسی‌پور

 

مماشات فدراسیون در زیر پا گذاشتن «بازی منصفانه مالی» / تیم‌های بدهکار یا بزهکار؟

 

قیمت شهرآورد را چه کسی می‌داند؟

 

ممنوعیت تماشاگر، بی‌معنا و غیرحرفه‌ای / ذوب آهن در دام یک غلط بزرگ

 

کلیدواژه

لیگ برتر فوتبال ایران

نفت تهران

تیم‌های بی‌تماشاگر

کانال تلگرام ایران ورزشی
captcha