یادداشت / شناسه خبر: 77125 / تاریخ انتشار : 1397/2/19 15:34
|
سوکوموروخوف خوب بود، کوخ به هدفش نرسید اما...

استقلال رایکوف و شفر، کمی شباهت به رغم تفاوت ها

بین «استقلال رایکوف» و «استقلال شفر» دریایی فاصله و دنیایی تفاوت نگرش وجود دارد اما هر دو بر پایه آیین «تلاش و موفقیت» حرکت می‌کنند.

ایران ورزشی آنلاینوصال روحانی / نمی‌دانیم نگذاشتند رولند کوخ در استقلال کار کند یا خودش جنم کار را نداشت و این را هم نمی‌دانیم که نام بازگرداندن آبی‌ها از لیگ دسته دوم به لیگ دسته اول کشور در اوایل دهه 1370 را که سوکوموروخوف روس زحمت آن را کشید باید موفقیت گذاشت یا انجام وظیفه صرف و در مورد رولند کوخ هم که به اهدافش نرسید ابهام داریم اما این را می‌دانیم که زدراو رایکوف بی‌گمان بهترین مربی خارجی تاریخ استقلال است و این روزها وینفرد شفر در حال نزدیک شدن به حدود و ثغور آن یوگسلاو اندیشمند است. البته رایکوف هم مخالفانی دارد. کسانی که می‌گویند او با داشتن یکی از بهترین ترکیب‌های استقلال که حتی روی نیمکتش شش، هفت ملی‌پوش می‌نشستند هنر نکرد که آن تیم را در اواخر دهه 1340 و شش سال نخست دهه 1350 صاحب آن همه فتوحات کرد. افراد صاحب همین نگرش می‌گویند اگر رایکوف همانقدر برجسته بود که موافقانش می‌گویند نباید تن به آن 6 بر صفر تاریخی در آن بعدازظهر شوم ماه شهریور 1352 در نبرد با رقیب سنتی - پرسپولیس - می‌داد.

واقعیت این است که رایکوف به تیمی نظم و کلاس و نگرش‌های لازم را داد که با داشتن امثال حجازی، رشیدی، کارگر جم، لواسانی، جباری، قراب، حق‌وردیان، روشن، برادران مژدهی، نراقی، حاج قاسم، حاج محمد و البته محمدرضا عادلخانی به یک راهنمای فردی نیاز نداشت اما مردی را می‌خواست که به آنها آهنگ‌های تیمی لازم را بدهد و رایکوف که کشورش هنوز دچار توفان‌های سقوط کمونیسم نشده و به شش پاره تقسیم نشده بود و یوگسلاوی نامیده می‌شد، چنان مردی بود. رایکوف مورد توجه فدراسیون و تیم ملی هم قرار گرفت اما در عصری که بیاتی مربیگری می‌کرد و فرانک اوفارل از بریتانیا آمد و حشمت مهاجرانی حکومت اوفارل را تحویل گرفت، رایکوف آنقدر خوش اقبال بود که فقط اسطوره مربیان خارجی استقلال که در آن زمان تاج نامیده می‌شد، لقب ‌گیرد.
40 و اندی سال بعد از کوچ رایکوف از ایران یک خارجی دیگر با خود عهد کرده لقب برترین مربی خارجی تاریخ سه ربع قرنی حیات استقلال را به خود اختصاص بدهد و او وینفرد شفر آلمانی است. به لحاظ فرهنگی بین وی و آنچه از رایکوف دیده شد، دریایی فاصله و اقیانوسی از تفاوت وجود دارد. رایکوف به یک فوتبال تهاجمی مبتنی بر حس و غریزه ستاره‌های تیمش اعتقاد داشت و کافی بود حسن روشن با آن تکنیک نابش به حرکت درآید و حاج محمد از گوش چپ سانتر کند و علی جباری از جناح راست دست به ارسال بزند و قراب و حق‌وردیان برای زدن توپ‌های ریباند شده خیز بردارند و آنگاه تور دروازه رقبا به محل آرمیدن و شمرده شدن گل‌های زیبای تاج تبدیل می‌شد. رایکوف از اصل دفاع غافل نبود اما برای او زیباترین دفاع در زمان‌هایی بود که عباس نوین روزگار فارغ از دغدغه‌های تدافعی‌اش جلو می‌رفت تا گلزنی کند و جلال طالبی معروف در سال‌های تاجی بودنش امواج میانه میدان را اداره می‌کرد و حسین فرزامی حاضر بود تا بلافاصله هر توپ حمل شده از دست رقبا را از دست‌شان خارج و با ارسال برای روشن در گوش راست و عادلخانی در گوش چپ به حمله‌ای بنیان برافکن تبدیل کند.
در دل بهار 1397 و در حالی که نه نامی از رایکوف نزد جوان‌ترها است و نه نسل کنونی ادامه حضور بزرگانی چون جباری بزرگ و قراب مدبر را در تشکیلات استقلال پاس می‌دارد، شفر در حال گذاشتن سنگ بنای یک تیم قوی بر اساس باورهای خویش و مولفه‌هایی است که به سبب تعلق داشتن به فوتبال آلمان و غرب اروپا با انگاره‌های رایکوف بسیار فرق می‌کند و آن نظم تیمی است. با این حال یک وجه تشابه بین مردانی که حداقل یک تفاوت نسل 40 ساله بین آنها وجود دارد، به چشم می‌خورد و آن توانایی هر دوی آنان در تبدیل کردن تیم به چیزی فراتر از گذشته و رساندن آن به سطوحی بسیار بالاتر است. شفر 69 ساله نیز نفر و مهره کم ندارد و از دروازه که آن را به زوج غریب رحمتی و حسین حسینی سپرده تا خط دفاعی که هم جوان‌ترهایی مثل مجید حسینی و زکی‌پور و نورافکن جلب نظر می‌کنند و هم منتظری کارکشته، او با افرادی طرف است که پایه اولیه موفقیت را در کار خویش دارند و مثل «تاج زمان رایکوف» به کسی احتیاج دارند که مهارت‌های فردی آنها را در یک قالب گروهی مدرن و کارآمد قرار بدهد. شفر در خط میانی هم با مهره‌هایی تدافعی مثل باقری و چشمی و تهاجمی همچون جباروف و اسماعیلی و البته بال‌هایی کارآمد همچون غفوری و حیدری فقط فردی را در پیشانی خط حمله می‌خواست که مثل مسعود مژدهی پسر شاد و شلوغ دهه 1350 تاج و عباس مژدهی برادر آرام‌تر وی فن زدن ضربات آخر را نیک بشناسد و چون این جنس در داخل جور نشد. شفر مدل آفریقایی آن (تیام سنگالی) را جور کرده است.
مهم، آدم‌ها و نام‌ها نیستند بلکه اسلوب‌ها و مدل‌ها و روش‌ها هستند و همین جاست که گذشته رایکوف به وضعیت امروز شفر پیوند می‌خورد. رایکوف هم به وجه روحی بسیار اهمیت می‌داد و از همین طریق بود که حتی به رغم نیمکت‌نشینی بسیاری از ستاره‌ها در هر مسابقه تاج، مردان آن تیم آنقدر صبور و فهیم بودند که بلوا نکنند و شفر چنان قاطع است که در همان اوایل کار مهدی قائدی بازیگوش را تادیب کرد و به علی قربانی فاقد اعتماد به نفس روحیه مبارزه‌جویی داد و به ابراهیمی تفهیم کرد لیدر وسط میدانی تیم و به واقع یک جواد قراب تازه در اواخر دهه 1390 باشد.
آموزه‌های دو مربی بسیار متفاوت و در عین حال در یک بستر جاری است. برای آنها هیچ چیز کافی نیست و در عین حال سرمایه انسانی تیم، بهترین سنگ بنا و ابزار برای موفق شدن است. در سیستم آنها فقط تلاش و نترسیدن و همت کردن تا ثانیه آخر معنای برد را می‌دهد و بی‌روحیه و پر حاشیه بودن یک سند و دلیل بارز برای حذف آدم‌ها است. شفر به درستی می‌گوید بیماری اصلی استقلال که او را طی زمامداری 9 ماهه‌اش ترمیم کرد، جراحت‌های روحی ناشی از انباشت شکست‌ها بوده و رایکوف 45 سال پیش به نسل شجاع علی جباری گفته بود تا وقتی در سرمای خشک زمستان تهران نجنگید در بهار دل‌افزای آن جام قهرمانی را به شما نخواهند داد. رایکوف به 3-3-4 و استفاده ثابت از دو «گوش» در لب دو خط اعتقاد داشت و شفر بنا بر مشخصه‌های روز مجری یک بازی شناور و گاه متکی بر شش هافبک است که هر لحظه به شکلی نامحسوس تغییر وضعیت می‌دهند. در سیستم رایکوف کارو حق‌وردیان یک پیستون چپ در ایام و عصری بود که هنوز پست پیستون خلق و رایج نشده بود و در روش شفر، نورافکن مرد جوانی است که حد و مرز نمی‌شناسد و هر چند پیکر تانک‌وار حق‌وردیان را ندارد اما مثل او در سمت چپ میدان جولان می‌دهد و در انتظار فرصت‌ها است.
بین «استقلال رایکوف» و «استقلال شفر» دریایی فاصله و دنیایی تفاوت نگرش وجود دارد اما هر دو بر پایه آیین «تلاش و موفقیت» حرکت می‌کنند و می‌خواهند از فرصت‌های «هیچ» در میدان «همه چیز» بسازند. این چنین است که تاریخ برای استقلال تکرار می‌شود و اگر هنر و فن حفظ شفر را بشناسند و او را ماندنی کنند، شاید او به رایکوف دوم آبی‌ها تبدیل شود، کاری که البته آسان نخواهد بود.

 

کلیدواژه

وینفرد شفر

رایکوف

کانال تلگرام ایران ورزشی
captcha