جام جهانی / شناسه خبر: 78061 / تاریخ انتشار : 1397/3/19 16:06
|

علم و جام جهانی / فیزیک در خدمت قهرمانی

جام جهانی برای دانشمندان هم جذاب است و آنها به دنبال پیدا کردن تئوری هایی برای حرکات توپ و بازیکنان هستند.

ایران ورزشی آنلاین / سید علی بلندنظر / تنها هواداران فوتبال به صندلی‌های خود برای تماشای جام جهانی فوتبال نمی‌چسبند. دانشمندان هم هر حرکت بازیکنان و توپ را دنبال می‌کنند و به تمام جنبه‌های ورزش زیبا توجه دارند برای آنکه موضوعات متنوعی از جمله آیرودینامیک، روانشناسی و فیزیک انسانی را مورد توجه قرار می‌دهند.

مساله توپ

تقریبا در هر جام جهانی بحث زیادی درباره توپ مسابقات راه می‌افتد که از سال 1970 در مسابقات چهارساله فیفا توسط کمپانی بزرگ آدیداس ساخته می‌شود. توپ امسال با نام «تل استار 18» مورد انتقاد دروازه‌بان‌ها قرار گرفته شده که خیلی سبک است و گرفتن و چسبیدن به آن آسان نیست اما دانشمندان می‌گویند توپ جدید ثبات خیلی بیشتری دارد بخصوص نسبت به «جابولانی»، توپ رسمی جام جهانی2010 در آفریقای جنوبی که آماج انتقادات بود.

تل استار 18 یک نام نوستالژیک برای آدیداس است که نخستین تجربه‌اش در جام جهانی 1970 مکزیک با نام تل استار عرضه شد. آن توپ نخستین توپ سیاه و سفید بود که برای دیده شدن بهتر در تلویزیون‌های سیاه و سفید طراحی شد و با ترکیبی از شش ضلعی و پنج ضلعی به نوعی مترادف توپ فوتبال شد. توپ آخر آدیداس، سفید، سیاه و خاکستری است با حروف طلایی.

اریک گاف، استاد فیزیک دانشگاه لینچبرگ در ویرجینیا، یکی از اعضای تیمی بوده که این توپ را با استفاده از تونل‌های باد و محاسبات سطح آنالیز کرده است. محققان به این نتیجه رسیده‌اند تل استار 18 در مقایسه با برازوکا، توپ جام جهانی 2014 برزیل، در زمان پرواز در هوا مقاومت بیشتری دارد. گاف به خبرگزاری فرانسه گفت به این ترتیب وقتی با ضربات محکم به این توپ سرعتی بالاتر از 90 کیلومتر در ساعت پیدا می‌کند، مسافت کمتری را طی می‌کند؛ حدود هشت تا ده درصد کمتر از برازوکا: «این می‌تواند برای مهاجمان بد باشد که از فاصله دور شوت می‌زنند و در این صورت باید خیلی سخت به توپ ضربه بزنند اما احتمالا خبر خوبی برای دروازه‌بان‌ها است که توپ را با شتاب کمتری نسبت به برازوکا دریافت می‌کنند.»
مثل برازوکا، تل استار 18 شش قسمت دارد در مقایسه با جابولانی که هشت قسمت داشت و البته خیلی کمتر از توپ‌های سنتی که 32 قسمت داشتند. شکل تل استار 18 متفاوت است اما رگه‌ای که آنها را کنار هم نگه می‌دارد در مجموع 30 درصد طولانی‌تر از برازوکا است البته باریک‌تر و سبک‌تر.
سونگچان هونگ از دانشکده علوم ورزشی دانشگاه تسوکوبا در ژاپن می‌گوید آزمایش‌های انجام شده توسط ربات‌ها نشان می‌دهد تل استار 18 در مقایسه با توپ‌های قبلی ثبات خیلی بیشتری دارد: «به عبارت دیگر، انتظار می‌رود در روی ضربات شروع مجدد مثل ضربات ایستگاهی یا کرنر یا شوت‌هایی با قدرت برد متوسط، موثرتر باشد. من فکر نمی‌کنم به اندازه جابولانی جنبش‌های غیرقابل پیش‌بینی داشته باشد و این توپ به ضرر دروازه‌بان‌ها نیست.» یکی از اشکالات عمده‌ای که به جابولانی گرفته می‌شد، حرکات زیگزاگی‌اش در هوا بود.

رنگ قرمز

رسیدن به فرمول پیروزی تنها مستلزم داشتن بهترین بازیکنان و مربیان و ترکیبی از مهارت و شانس نیست. محققان به این نتیجه رسیده‌اند لباس تیم هم می‌تواند به تیم برتری بدهد بخصوص اگر قرمز باشد.
یین گرینلیز، روانشناس ورزش در دانشگاه چیچستر انگلیس، نویسنده مقالات متعددی بوده که نتیجه‌اش برتری دروازه‌بان‌ها و پنالتی‌زن‌ها در صورت استفاده از لباس قرمز بوده است. مطالعات نشان می‌دهد بازیکنانی که لباس قرمز به تن داشته‌اند، مسلط‌تر و ماهرتر به نظر می‌آیند هم توسط خودشان و هم توسط رقبا که ممکن است عصبی‌تر شوند و در نتیجه نتوانند بازی همیشگی خود را ارائه دهند.
گرینلیز می‌گوید یک فرضیه این است که انسان رنگ قرمز را با خطر مرتبط می‌داند چون رنگ خون و حمله است: «ما از کودکی رنگ قرمز را به‌عنوان هشدار (چراغ‌های راهنمایی) و حتی شکست (معلم‌هایی که با خودکار قرمز نمره می‌دهند) می‌شناسیم.»
یک فرضیه دیگر هم این است که قرمز بیشتر دیده می‌شود و توجه حریف را جلب می‌کند و این باعث کم شدن تمرکزش می‌شود. شواهد غیرقابل اتکایی از پیروزی سرخپوشان هم وجود دارد.
 تیم ملی انگلیس که معمولا در بازی‌های خانگی‌اش سفید می‌پوشد، تنها قهرمانی‌اش در جام جهانی را در ورزشگاه ویمبلی در سال 1966 در حالی به دست آورد که پیراهن خارج از خانه یعنی قرمز به تن داشت برابر آلمان سفیدپوش. برخی از تیم‌های طراز اول این کشور، لیورپول و منچستریونایتد، قرمز می‌پوشند اما اینها دلیل نمی‌شود چون برزیل دارنده پنج قهرمانی جهان زردپوش است و آلمان، مدافع عنوان قهرمانی جهان، سفید می‌پوشد.
یک تحقیق دیگر به این نتیجه رسیده که لباس سفید در زمین‌های سبز فوتبال بیش از هر رنگی دیده می‌شوند و این می‌تواند میزان پاس‌های سالم را افزایش دهد. سبز اما می‌تواند دفاع تیم را تقویت کند چون برای رقبا با توجه به پس زمینه سبز مسابقه، دیدن آنها سخت‌تر می‌شود. گرینلیز اما می‌گوید تاثیر کلی هر رنگی ناچیز است: «یک تیم خوب که سفید، آبی یا سبز می‌پوشد احتمالا بهتر از یک تیم متوسط قرمزپوش عمل می‌کند اما اگر تیم‌ها از همه جهت برابر باشند، شاید رنگ پیراهن کمی برتری ایجاد کند.»

خلاقیت بالا

پله و مارادونا داشتند، مسی هم دارد مثل رونالدو و نیمار. آن خودنمایی و جلوه‌گری، عنصر شگفتی‌سازی تکنیکی که می‌تواند روند بازی را در یک ثانیه تغییر دهد و هواداران را به وجد آورد.
قیچی برگردانی که توسط پله مشهور شد، پاس‌های بدون نگاه و اغواگرانه، دریبل‌هایی که با اعصاب مدافعان بازی می‌کند، حقه‌هایی هستند که فقط برای سرگرم کردن تماشاگران به کار نمی‌روند. مطالعات ژورنال علوم ورزشی در ماه آوریل نشان می‌دهد «خلاقیت بالا» یک عامل مهم برای رسیدن به پیروزی است. محققان تمام 311 گل در جریان بازی در 153 مسابقه جام جهانی 2010 و 2014 و همچنین یورو 2016 را آنالیز کردند و به طور خاص هشت حرکت قبل از هر گل را مورد توجه قرار داده و به آنها نمره خلاقیت دادند از صفر تا 10. توصیفشان هم ترکیبی از «شگفت‌انگیزی، اصالت و انعطاف‌پذیری» در استفاده از توپ بود. به این نتیجه رسیدند که خلاقیت بالا در دو عمل قبل از گل بیشترین تاثیر را روی موفقیت بازی داشته است. این پژوهش به این نتیجه رسید که حرکات با خلاقیت بالا در جریان مسابقات به ندرت اتفاق می‌افتاد اما تقریبا نیمی از گل‌ها یک اقدام خلاقانه یا بیشتر داشتند. خلاقیت تاکتیکی عامل مهمی در موفقیت تیمی محسوب می‌شود که معنایش اهمیت انتخاب بازیکنان است و در تمرین‌ها باید بیشتر رویش کار شود.

خبرگزاری فرانسه

 

لیبک کوتاه خبر
http://iran-varzeshi.com/78061
ایران ورزشی
captcha
تازه ها
بیشتر